Dersom vi opnar nettet, døyr eksamen – eller?
Posted by: margreta on: november 18, 2009
Denne veka vart eg gjort merksam på at Danmark set i gang forsøk med ope nett på eksamen alt frå dette skuleåret, og reknar med å ha gjennomført det i heile Danmark til neste år. Mellom anna er faga dansk og matematikk med i forsøket. Kjem vi etter? Det er minst eit par ting å tenkja på før den tid.
Artikkelen frå Undervisningsministeriet seier at elevsvara skal gjennom ein plagieringskontroll, og i tillegg at det ikkje er lov med kommunikasjon elevane i mellom. Det står ingenting om korleis dei skal kontrollere at dette ikkje skjer. Eg ser det som ei ganske så håplaus oppgåve, så mange kanalar for kommunikasjon som fins på nettet no. Ein ting er chattekanalar, men postar ein eit spørsmål i eit ning som Del og bruk, har ein eit svar ikkje så mykje seinare. Men er stenging av kommunikasjon det einaste alternativet for ein digital eksamen?
Eg ser at eksamen sin verdi som måling av individuell kunnskap står for fall med full tilgang til kommunikasjon og nett. Då fins det to alternativ: Eksamen må måla noko anna, eller eksamen må døy. Kan vi tenkja oss eit eksamenssvar som fortel at denne eleven har saman med tre andre løyst denne oppgåva? Eleven har synt
samarbeidsevner og har teke ansvar for å laga ei god oppgåve. Eller – eksamen døyr, og blir erstatta av ei mappeinnlevering med påfølgande munnleg eksaminasjon. Eg har mest tru på denne forma.
Køyr debatt!
Bilete: “What to do first”, flickr cc
Å stenga verda ute
Posted by: margreta on: oktober 24, 2009
Av og til kan det vera godt å stenga verda ute. Krype under dyna litt, eller berre drikka ein kopp te og stirra ut i lufta. Behovet er ikkje blitt mindre etter at nettbruken min har eksplodert. Eg merkar at eg somme tider treng å kobla ut, bokstaveleg tala. Alle mine gode vener på Twitter postar stadig nye lenker som eg skulle ha sjekka ut, men det vert for mykje, og eg kjenner eg blir litt stressa av det. “Lenkestress” har eg kalla det for meg sjølv. Det hjelp ikkje at eg kan merka dei som favorittar og lesa “seinare”, “seinare” har det kome hundre nye! RSS er ei velsigning, men det er det same der. Alltid nye blogginnlegg og artiklar eg skulle ha lese. Det er så ein kan lengta etter tida då BT, Dagbladet og NRK fortalte meg det eg trengte å vita. Eg er ingen stor multitaskar heller, eg må ha ting kvar for seg, stort sett. Eg ser heilt klart at eg er i ein prosess der det å takla store informasjons- og kommunikasjonsmoglegheiter er utfordringa. Når slår eg av? Kva skal eg velga?
Denne veka har alle lærarane i vgs i Hordaland fått eit system som heiter Tigru på PC’ane sine. Det gjer at vi kan slå av nettet for elevane når vi ynskjer det. Eg ser heilt klart det praktiske i dette. Eg syns på mange måtar at det er ei god ordning. Men vi burde ta oss tid til å reflektera over kva det er vi gjer med å ta i bruk eit slikt system. Kva oppnår vi med å stenga verda ute frå klasserommet? Når er det greitt å gjera dette? Og kva etiske implikasjonar har det?
På same måte som eg har behov for å vera utan nett av og til, har nok elevane det. Det kan vera godt å konsentrera seg om ein ting, mange skriv om korleis dei må slå av twitter når dei skal skriva eller retta. Men på same måte som meg, treng elevane å sjølve finna ut kvar deira grenser går, kva dei taklar av inntrykk på ein gong, og korleis dei arbeider best mogleg. Gjer dei det om eg bestemmer når nettet går ut? Kanskje er dei ikkje mogne nok til å takla ei slik stor og vanskeleg utfordring. Men når er dei det? Og når skal dei få øva på dette? Etter vidaregåande?
Ein annan ting er at ei slik stenging berre er ein illusjon. Nettet er i rommet likevel, elevane har telefonar med annan nettilgang. Vi klarar aldri å stenga det heilt ute. For mange er det andre nettverk i nærleiken av skulen, som dei kan koma innpå. Står vi ikkje i fare for å gjera det til ein sport å omgå stenginga, i staden for å læra elevane å tenkja over sin eigen nettbruk?
Ja, vi har ei eksamensordning som ikkje tillet nettilgang. Det er viktig å øva på eksamensforma. Eg ser det. Men er det berre på prøvar vi skal ta i bruk Tigru? Er vi einige om det? Kva med han der som aldri klarar å halda seg unna Facebook i timen? Er det ikkje greitt å slå av nettet for han nokre timar, så mykje han lærer? Eller når du som lærar skal snakka, elevane vil ha oppe maskina for å ta notat, og du veit dei går på nettet i staden? Då er det vel greitt?
Ja, kanskje? Vi skal berre vera klare over kva vi gjer. Vi gjev oss sjølve høvet til å driva skule slik vi kunne det før verda endra seg så fundamentalt. Vi bør i alle høve vera ærlege nok til å innrømma det. Og kvifor vil vi det? Fordi det framleis er den beste skulen? Ja vel, seier eg, gi meg argumenta. Det kan godt henda dei held. Men eg vil ha dei, for om vi ikkje diskuterer grunnlaget for dette, om vi ikkje veit kvifor vi skal ha rett til å stenga verda ute, vi berre vil det, så er det ikkje godt nok.
Bilete: ‘Clarity’
www.flickr.com/photos/61436699@N00/1208632794
Læringsstilar revisited
Posted by: margreta on: september 20, 2009
- In: skole| utdanning
- 5 kommentarar
Det er tida for doku-såpe/realityshow frå norsk skule. NRK starta med sin “Lærerne”, som føl lærarar og klassar ved Årvoll skole i Oslo. Styrken ved serien er at han viser kor mange ulike utfordringar ein lærar må takle i løpet av skuledagen, og eg syns også lærarportretta er fine. Eg får ein valdsam respekt for desse menneska. Men eg hadde liksom ikkje venta noko anna av NRK, oppvaksen i monopoltida som eg er, har eg lyseblå tiltru at eg skal bli servert noko solid. Litt annleis var det då eg svitsja over til TVNorge, for å sjå deira “Blanke ark”. Tidlegare dokumentarar med titlar som “Verdens største svulst”, har gjort meg skeptisk, det har også alle realityseriane på kanalen. Men etter første episode av “Blanke ark” var eg både glad og inspirert (Eit lite sidespor: Det har blitt skrive klokt i BT om kor vidt det er etisk rett å utsetja barn i sårbare situasjonar for den type eksponering som desse seriane gjev. Eg trur nok mange har tenkt på dette. Eg vel å ikkje gå meir inn i denne diskusjonen her).
“Blanke ark” let oss bli kjende med ei gruppe ungdommar frå ulike stader i Norge, alle på niande trinn. Det dei har felles, er at dei ligg langt etter klassekameratane fagleg. Første episode viste oss at dei var på ei helgesamling i lag med ein lærar, der dei lærte om sin eigen læringsstil. Vidare skal dei tilbake til klassane sine, og bli undervist ved hjelp av den kunnskapen lærarane no får om læringsstilen deira. Det er særleg norsk og matematikk som skal jobbast med.
For meg vart dette ei inspirerande stadfesting om at undervisning basert på tanken på at vi ikkje lærer likt, lever i beste velgåande i nokre miljø, og eg fekk mot og styrke til å blogga litt om læringsstilar.
Mitt møte med tankane og teoriane om at vi alle har vår læringsstil, fann stad for ca 5 år sidan, på eit kurs med Lena Boström, arrangert av Utdanningsforbundet. Eg blei umiddelbart tiltalt av dette, av ulike grunnar. Det viktigaste var nok at eg kjende att så mange elevar eg hadde hatt i det ho skildra, særleg elevar på yrkesfag. Samstundes skjøna eg raskt at Boström var oppteken av faglege resultat og hadde teoretisk belegg for det ho snakka om. Vi var to kollegaer på dette kurset, og det enda med at vi fekk Boström på besøk på vår skule.
Mange var, og er, skeptiske til å legga om undervisninga etter teorien om læringsstilar. Mange følte nok at elevane vart diagnostiserte, og sett i båsar. Det er så fjernt frå grunntanken som ein kan koma. Poenget er å finna sterke og svake sider, og gi elevane høve til å starta innlæringa si der dei er sterkast, og så gå vidare til å arbeida med å utvikla det ein strevar med. Det er definitivt ikkje slik at elevar som lærer best ved å få bruka kroppen sin mykje, skal sleppa å lesa og skriva. Det ville vera å ikkje bu dei på det samfunnet dei skal ut i. Ei anna, og akk, så vanleg og så ofte nytta, motførestilling, er at dette tek for mykje tid, og at vi ikkje har rom og ressursar til dette. Det er klart at det hadde vore herleg med ferdigprodusert materiale, mange grupperom, etc. Men det er mykje ein kan gjera med det ein har. Ta i bruk større delar av skulen til undervisning, la elevane læra ved å laga materiell sjølve, f. eks. Den siste motførestillinga eg vil nemna, er den om at “Dette blir kaos”. Nei, det treng det ikkje bli, men det krev god struktur og planlegging. Og klare krav til elevane.
For meg er det viktigaste med læringsstilar det grunnsynet som ligg i botn: Alle kan lære. Nokon kjem berre til å bruka litt meir tid. Eg har alltid hata utsegner om at “dette er for vanskeleg for elevane”. Eller, “dette er for vanskeleg for yrkesfag-elevar”! Her ligg det eit elevsyn under som eg ikkje kan godta. Det ein eigentleg seier, er at elevane kan ikkje læra dette på den måten eg har tenkt å undervise på, og eg er ikkje innstilt på, eller i stand til å sjå at ein kan gjera dette på nokon annan måte. Det var vel fleire enn meg som såg den utruleg sterke britiske serien, om dei vaksne som skulle læra å lesa. Vi møtte intelligente, flotte personar, som ikkje hadde klart å læra å lesa på skulen. Kvifor? Slik skulen var, var det for vanskeleg for dei.
Eg jobbar alt for dårleg med dette for tida. Det drukna litt i Kunnskapsløft, vurderingsforskrift og PC-didaktikk. Men det har ein svært naturleg plass i dette biletet, så eg håpar eg kan finna litt meir tilbake til ein meir læringsstilsorientert undervisning etterkvart. Det har elevane fortent.
Kan alle legge ned våpna, og kome opp av skyttergravene ei lita stund?
Posted by: margreta on: september 5, 2009
Dei siste dagane har lærarar som har tatt i bruk digitale verktøy for alvor i undervisninga si, og som er positivt innstilt til dette, fått så hatten passar i Bergens Tidende og på nettsidene til Lektorlaget. Eg viser til kjemikeren sitt oversyn over bloggreaksjonar på dette. Det har vorte skrive så mykje bra om dette at eg let innvendingane eg måtte ha til innhaldet i oppslaget i Bt og artikkelen hjå Lektorlaget, ligge. Mitt problem er at dette gjer det enda vanskelegare å få i gang konstruktive dialogar på skulane om bruken av digitale verktøy. Ordbruken i gullkorn og overskrifter er eigna til å piske opp stemninga, og lage merkelege “for eller mot”-konstruksjonar. Det trengte vi verkeleg ikkje.
June viser til ei undersøking som fortel at dei aller fleste lærarane i Hordaland er positive til bruk av IKT i skulen. Likevel veit vi at det er mykje frustrasjon ute og går. Mange lærarar er lei av elevar som nyttar Facebook og MSN i timen. Opplæringsdirektøren har måtta tole ganske så sterke karakteristikkar både i aviser og på nett, for si haldning til dette, og for måten Hordaland implementerer bruken av digitale læremiddel på – det går for fort, kvaliteten er for dårleg, handlefridomen er trua. I dette klimaet er det vanskeleg å seia til kollegaer at eg ikkje syns MSN og Facebook er eit problem, og at eg syns Fjeld står for ei klok haldning. I dette klimaet er det vanskeleg å seia at læreboka i engelsk ikkje var noko stort tap, og at vi nok kjem til å fikse å vera uten. For vi kjem aldri lenger enn til slike påstandar. Det vi burde snakka om, var korleis vi må endra pedagogikken vår for å møte framtida. Men det ligg heile tida noko vondt og destruktivt under diskusjonane. Seier eg at vi må endre pedagogikken, høyrer andre at eg seier at dei ikkje er flinke nok. Seier eg at MSN/FB ikkje er eit problem dersom ein underviser på litt andre måtar, høyrer andre at eg trur eg fiksar absolutt alt i mine timar, og at andre ikkje får til nokon ting. Og så vidare. Dette er det som er hovudproblemet med PC’ane i klasserommet.
Korleis i alle dagar kjem vi i ein dialog som ikkje endar i skyttergravskrig, slik avisene vil ha det? Det går utover alle.
Ein mage full av sommarfuglar
Posted by: margreta on: august 17, 2009
Uha! Alt på onsdag ramlar det inn ei mengd med totalt ukjende unge menneske, og sidan det er første dagen, set dei seg pent ned og ser på MEG. Skrekkblanda fryd er eit særdeles dekkjande uttrykk for den kjensla eg får av å tenkja på det. Eg har så mange ynskje for korleis det skal bli, så mange ambisjonar på både deira og mine vegne. Og eg veit alt no at eg ikkje kjem til å få til alt, og det må eg berre leva med.
Eg går altså i gang med ein Vg1 klasse på studiespesialiserande, i norsk og engelsk. Her skal eg også vera kontaktlærar for halvparten av elevane. I tillegg skal eg ha norsk i ein Vg1 klasse på elektrofag. I norsken på studiespesialiserande er eg så heldig å få halda fram det gode samarbeidet frå Vg3 i fjor, dei same lærarane får no Vg1. Vi hadde eit planleggingsmøte alt før sommaren, og eg gler meg utruleg til å gå i gang med å setja dei gode tankane som kom fram der, ut i praksis. To hovudprinsipp i det vi skal gjera: Vi skal setja saman eit litteraturkorpus som elevane skal lesa gjennom ganske tidleg i skuleåret, som vi så skal koma attende til i løpet av året, med ulike innfallsvinklar. Vi håpar at dei slik skal få koma djupare inn i stoffet, og læra meir om å lesa tekstar og å skriva om tekstar. Det andre viktige prinsippet er at vi skal bygga opp skrivekompetansen ved å berre jobba med og vurdera nokre tekstelement i gongen. Døme: Vi skriv kanskje eit lesarinnlegg tidleg i haust, i arbeidet med dette vert legg vi vekt på å bygga opp eit godt argument – og eit godt avsnitt, og så er det berre desse elementa som vert vurderte. Eg håpar dette vil verka motiverande på elevane, og at dei vil føla at dei får lov å læra seg noko skikkeleg, lov å meistra.
I norsk på yrkesfag og i engelsk på studiespesialiserande, vert den store endringa og utfordringa å ikkje ha lærebok. I YF norsk er eg svært trygg på at eg har gjort eit godt val (her har lærarane på vår skule vore fristilte i høve til lærebokspørsmålet), eg har brukt boka svært lite i året som gjekk. I engelsk er eg meir spent, det er eit omfattande fag, ndla-ressursen er heilt ny – framleis ikkje heilt ferdig, og det krev ein del nytenking og kreativitet, ikkje minst frå elevane si side. Det er ingen grunn til å tru at ikkje dei har fått med seg ein del av all den negative omtalen ndla og digitale læringsressursar fekk i vår, og det er slett ikkje sikkert alle er så positive i utgangspunktet. Men eg gler meg voldsomt til å ta fatt!
Eit spørsmål som eg tumlar mykje med, er kor mange digitale verktøy eg skal introdusera for elevane og i kva tempo. Her er det fleire moment som spelar inn. På den eine sida kunne eg godt tenkja meg å starta frå dag ein med ein wiki, bloggar, delicious og ei netvibesside som haldt oversynet over alt dette, og gjerne nokon til. Men så er det slik at nokre elevar har ikkje vore borti it’s learning, ingen har brukt skolearena, mange er svake i god organisering av filer, etc. Her vil eg gjerne ha innspel, og eg trur eg må laga ein slags fornuftig “årsplan” for digital kompetanse hjå elevane mine.
Vel, det var litt tankesortering etter første dag på jobben. Eg ynskjer alle sommarfuglmagane lukke til med skulestart!
Bok eller ikkje – feil spørsmål!
Posted by: margreta on: mai 23, 2009
Først to spørsmål: Syns du skulen skal vera den mest relevante staden å opphalda seg for barn og unge? Syns du at det er på skulen dei skal få kunnskapar og kompetanse dei treng for å møta verda slik ho ser ut om 10-20 år? Ja? Då må vi skunda oss veldig! Det fins nemleg drøssevis med andre aktørar som sit klare for å ta over. Ingen MÅ gå på vidaregåande skule. Tenk om ein kan læra vel så mykje ein annan stad?
Det er stor motvilje blant lærarane i Hordaland mot at “fylket” no tvingar oss over på læremiddel frå NDLA. Diskusjonane går på møter og i nettsamfunn. Motførestillingane er mange. Det vert for mykje skjermlesing, det er for uoversiktleg for elevane, kvaliteten på læremidla er for dårleg, etc etc. Det som er sikkert, er at mange lærarar definitivt ikkje er klare for å legga frå seg læreboka. Vi har hatt PC i klasserommet i to år, og eg mistenkjer opplæringsavd. for å tru at det skulle vera nok til å ha endra undervisninga på så grunnleggjande måtar at ein er klar for utelukkande digitale lærmiddel. Not so! Til det har skulane (som eg kjenner til) gjort alt for svake strukturelle grep, om dei har gjort noko i det heile. Skuleleiarane i Hordaland sat på skulebenken for over to år sidan og fekk innsikt i den nye nettverda, mellom anna v. hj. av Arne Krokan. Det viktigaste snakka kanskje Hans Donali Tilset om – korleis gjennomføra store endringar i ein organisasjon. Så reiste skuleleiarane heim til kvardagen att. Og skreiv planar. Og PC’ane kom, og elevane har fått ei fin skrivemaskin kombinert med leksikon, for ikkje å snakka om eit underhaldningsmedium til bruk i kjedelege timar. Eit rett så fiffig verktøy. Og slik blir det vidare også, uansett om NDLA-læremidla vert tekne i bruk eller ikkje. Viss ikkje vi endrar ein del grunnleggande strukturar, og tek innover oss at læring ikkje er det same i dag som for 20 år sidan.
Lag ein av NDLA er berre bøker på nett, rett nok med hyperlinkane si velsigning. Og så er det praktisk at ein kan ha video, lyd og tekst på same stad – boka er altså virtuell. Det er ikkje vanskeleg å innlemma NDLA-ressursar i undervisninga, slik ho ser ut i dei fleste klasserom i dag. Spørsmålet er om dette er det vi vil? Eg meiner det er ganske så poenglaust. Det er ikkje slik skulen tek innover seg røynda.
Det er blitt mote å snakka om eit paradigmeskifte. Det er store ord å ta i munnen. Eg trur likevel at det er rett, at vi står midt oppi ei grunnleggande endring i måten vi arbeider, er saman, tenkjer, lærer på. Men lag ein av NDLA representerer ikkje aleine eit slikt paradigmeskifte. Alle motstandarar av store omveltingar i skulen kan såleis slappa av, NDLA er ingen trojansk hest. Det må mykje farlegare saker til!
Vi kan starta med å øydelegga timeplanstrukturen. To timar her og to timar der er eigna for god gammaldags lærarstyrt undervisning, først går vi gjennom lærestoffet, så gjer de oppgåver. Lat oss få heile dagar for faga, slik at vi kan konsentrera oss, variera, og arbeida med større oppgåver. Slik kan eg få tid til å vera ein skikkeleg rettleiar for alle elevane, og det blir ro over arbeidet. Spør lærarane på Sandvika vgs om kva dei syns om ei slik organisering! Og les om korleis ein då kan organisera t. d. norskundervisninga. Ein kan få meir samarbeid mellom lærarane som underviser på same trinn, i same fag. Og det er lenge sidan klasseromsundervisning var svaret på noko som helst. Namnebytet til “basisgrupper” har ikkje hatt noko med strukturendring å gjera. Av og til kan vi samla 90, nokre gonger er 10 fint, ofte er 4 bra.
Så kan vi sjå på korleis lærarane lærer i 2009. Kven skulle hindre elevane i å laga eit liknande nettverk som Del og bruk? I den augneblinken dei ser gevinsten, gjer dei det. Då vert daria og andre slike sider berre ein vits. Her snakkar vi verkeleg om ein trojansk hest. Eit slikt nettsamfunn vil gi elevar høve til å diskutere fag, undervisning, utveksle gode tips om både det eine og det andre, alle oppgåver og svar vert gjort tilgjengelege. For eit potensiale! Og våre idear om fusk har lite med ein slik røyndom å gjera. Eg håpar dei gjer det. Snart.
Eg ser at det manglar noko viktig her, nemleg kvifor. Kvifor er slik endringar naudsynte? Fordi det ikkje lenger handlar om kunnskapsformidling. Det handlar om konstruksjon av kunnskap. Eleven må få hjelp til finna fram til all verdas kjelder, men det stoppar ikkje der: Ho må få hjelp til å få meining ut av det ho finn. Dette er krevjande for elev og lærar, og det tek tid. Klasseromsundervisning vil ikkje vera givande nok, effektivt nok, det vil ikkje gi nok kvalitet på arbeidet. Av og til ja, men ikkje alltid. Lengre økter, meir konsentrasjon, meir variasjon, omsyn til at elevane lærer ulikt, alt dette fører ut av eit statisk, lukka rom med kateter framme og pultar i bussformasjon.
Så eg seier: Velkomen til NDLA sine digitale læremiddel, eg har ikkje hatt nokon glede av korkje Signatur 1 eller At Work 1 i år likevel. Men tru berre ikkje at det er noko særleg til endring.
Image: ‘I have rised up by my university+books…’
www.flickr.com/photos/94374529@N00/3286679721
Kva med faget???
Posted by: margreta on: mai 9, 2009
Ein vanleg kommentar frå lærarar, anten det gjeld nye pedagogiske idear, eller meir bruk at IKT i skulen, er “Men kva med faget, då?”. Eg har vore innom dette tidlegare, særleg lærarar i vidaregåande likar å halda fagfana høgt. Misforstå meg rett, eg er sjølvsagt utruleg glad for at lærarane er opptekne av faga sine, noko anna hadde jo vore tragisk. Men kva meiner dei eigentleg med “faget”? Det kan det vera interessant å sjå litt nærare på.
Sidan eg no er norsklærar først og fremst, tek eg tak i norskfaget. Kva er eigentleg “norskfaget”? Og kvar fins det? Fins det kanskje fleire norskfag? Er i så fall nokre norskfag viktigare enn andre norskfag? Og kven sitt fag er det?
Lat oss byrja med geografien, stader norskfaget fins. Norskfaget fins i fleire læreplanverk. For tida er det K06 som fortel oss kva norskfaget er frå 1. klasse på barneskulen til Vg3 på vidaregåande. Er det då læreplanen lærarar siktar til når dei seier “faget”? Neppe. Utvatning av faget, meinte mange norsklærarar om K06. Kva med lærebøkene då? Lærebøkene er på mange måtar konkretiseringa av læreplanen. Men mange lærarar vil nok protestere på at boka=faget. Faget er mykje meir enn læreboka (sjølv om eg mistenker ein del for å gjera unntak for Ord i tid, eit mytisk lærebokverk frå mi tid som elev). Dersom faget var læreboka, trengte ein vel ikkje godt utdanna faglærarar? Nei, faget fins også i læraren. Og no blir det innvikla. For er det det same faget som fins i kvar lærar? Neppe. Faget i den einskilde læraren er ein sum av kunnskap og erfaringar, frå si eiga skuletid, frå universitet og høgskular. Og desse erfaringane er ikkje gjort i vakuum, dei er gjort i og farga av ei historisk tid, slik at faget for ein student på 70-talet er ei anna erfaring enn for ein student på nittitalet.
Denne vesle geografitimen fortel oss at norskfaget fins fleire stader, samstundes. Og då har vi også fått eit slags svar på kva norskfaget er: Det er så mangt. Og endå har vi ikkje studert staden der norskfaget verkeleg eksisterer; i norsktimen. For dette faget, som fins i læreplanar og lærebøker og i læraren, syner seg først der, i praksis. Læraren sitt norskfag må bli eleven sitt norskfag. Eller? Eg vil heller seia at eleven må skaffa seg eit norskfag, og læraren må hjelpa til. Viss ikkje læraren klarar å hjelpa eleven med dette, har det ikkje noko betydning kvar norskfaget elles eksisterer. Det er ikkje problematisk å vera einig i dette i teorien, men du, så vanskeleg det er i praksis. Læraren sitt norskfag skal sjølvsagt gjera læraren i stand til dette, men faren er at det lett fungerer motsett. Kor mange gonger har ikkje eg, utan suksess, prøvd å flytta delar av mitt norskfag inn i hovudet på elevar? Heilt ærleg, kor mange gonger har ikkje eg, og andre, kome hovudristande ut av timen og sagt, sjølvsagt sjølvironisk og med humor, at det var perler for svin?
Så korleis kan læraren sitt norskfag, saman med faget i planane, og dei andre krava som vert stilt til kva kompetanse ein elev skal ha, verke godt saman og hjelpe eleven til å få sitt eige norskfag, i staden for at det kjennest som om “faget” kjem i skvis og vert skubba på sidelinja?
Vi må tenkja over kva vi kan. Kva faget vårt eigentleg handlar om. For meg handlar norskfaget om nokre av dei viktigaste sidene ved det å vera menneske. Det handlar om å vera saman med andre gjennom språk. Korleis kan vi forstå andre? Det handlar om refleksjon over kva eit menneske rommar, gjennom tekstar. Kva er godt, kva er rett, kva er vi i stand til? Det handlar om mennesket som eit historisk vesen, som står i ein stor samanheng, konstruert av språk.
Når eg seier “faget”, tenkjer eg på desse store, viktige sidene ved det. Det er dette som gjer at eg torer å gå inn i eit klasserom og meine at eg har noko viktig å gi dei som oppheld seg der. I vår tid er språk og kommunikasjon i høg grad flytta over på weben. Det har skjedd enormt raskt. Eg har ikkje oversynet over alle konsekvensane det vil få, men at det må inn i det viktigaste faget i skulen, det er eg heilt overtydd om. Mitt fag er viktig når det gjeld å hjelpa elevane til å forstå dei prosessane dei tek del i, og å setja dette inn i ein stor samanheng. Det ville vera synd og skam om eg ikkje skulle bruka faget mitt til å hjelpa dei med dette.
Så svaret mitt på spørsmålet er: Faget er viktigare enn nokon gong. Ta det med inn i samtida, inn på weben, gi det til elevane.
Dei gode døma – refleksjon 1
Posted by: margreta on: april 26, 2009
Konferansen Dei gode døma vart avvikla på Flesland torsdag og fredag denne veka. Det er HFK sin konferanse, og arrangementet gjekk av stabelen for andre gong i år. June Breivik har vore primus motor, og all ære til henne for eit fantastisk arrangement, med varierte og gode føredrag, god mat og service, i det heile, alt var heilt på topp.
Det var fleire som blogga direkte frå konferansen, blant anna kjemikeren og Elisabeth. Takk til dei, no er det lett for oss andre å friska på hukommelsen. I tillegg vart mange av føredraga streama og lagt direkte på nett, så ein kan sjå føredraga oppatt når ein måtte ynskja det. Eg har difor ikkje tenkt å referera frå konferansen, i staden skal eg bruka litt tid på div tankar eg gjorde meg der og då, og tankar som har kome i ettertid. Og den første refleksjonen går på min eigen konferanseåtferd. Eg noterte ikkje eit kløyva ord under heile konferansen. Eg hadde ikkje PC’en oppe før på Paul Chaffey sitt føredrag, då eg bestemte meg for å testa ut korleis det var å twitra medan eg høyrte på. Det var ikkje spesielt vellukka, eg konsentrerte meg mykje dårlegare på den måten. Det kan bety at eg er dårlig til å multitaska, og ikkje bør drive med denslags. Det kan sjølvsagt også ha med at konsentrasjonen allereie var begynt å svikta, seint andre dag.
Uansett, det er ikkje så lenge sidan eg alltid tok notat for hånd i slike samanhengar. Eg har ikkje medvite bestemt meg for å slutta med det, det kan godt henda eg hugsa meir på den måten. Men innstillinga mi har endra seg. I staden for å vera mest oppteken av kva som vert sagt, er eg oppteken av dei tankane det set i gang hjå meg. Og det er ein heilt annan innfallsvinkel. Eg hoppar på ein måte over eit steg som eg alltid tok før, nemlig at eg sikra meg at eg kunne reprodusera, for så å kunna bruka eller tenkja i neste omgang.
Kva inneber dette? Og er det ei høgst individuell endring, som ikkje angår andre enn meg? Eg trur ikkje det. Roger Säljö snakka om korleis vi eksternaliserer minne, og alltid har gjort det. Vi kan ikkje hugsa alt, vi må lagra kunnskap utanfor oss sjølve. Og med teknologien i dag, er det ein enkel sak, og kunnskapen kan lett finnast att. Eg kan, som sagt, sjå opp att føredraga når eg vil, kvar som helst. Kvifor skal eg då notera? Eg kan også finna alle føredragshaldarane på nett, lesa artiklar etc.
Eit anna poeng er at eg tek med meg det som er viktig for meg, eg er eklektisk, eg prøver ikkje ein gong å få med meg alt. Det er dei refleksjonane eit føredrag kan setja i gang hjå meg, korleis eg kan passe dette inn i min forståingshorisont og få ny innsikt, som er det viktige. Eg spør: “Kva betyr dette for meg?”, ikkje “Kva er hovudpoenga i dette føredraget?”
Og kva så? Spørsmålet er jo sjølvsagt kva dette inneber for læring. Er elevane slik som meg? Er dei eklektikarar, som i møte med skulens “kunne noko om alt”-paradigme, slit med motivasjonen? Og kva konsekvensar får dette? Det er vel eit slags minimum som alle bør ha med seg, når er det innlært? Og om læringa vert meir “personalisert”, vil elevane då i større grad finna seg nettverk av menneske som er opptekne av det same som dei, UTANOM skulen? Blir klassestrukturen dermed meiningslaus? Håpar nokon vil diskutere!
Innlegg nr 1 med Mac
Posted by: margreta on: april 20, 2009
Eg har fått ein snedden liten MacBook i hende, og prøver ut heime. Det har blitt litt halvhjerta til no, eg har ikkje hatt så mykje tid til det heller. Dumt at eg ikkje kan bruka han i fylkeskommunen sitt nettverk, dvs på jobb, då hadde eg nok kome inn i det mykje raskare. Det er ikkje det same å skriva små tulledokument i iWorks berre for å prøva, som verkeleg å bruka det til noko viktig, læring skjer best når ein har bruk for kunnskapen der og då, det veit vi jo. Så – kva er vitsen med å tulla rundt med ein Mac når eg likevel må bruka PC på jobben? Vel, eg trur at det fungerer litt på same måten som med å læra eitt nytt språk, det styrkar språkkunnskapane generelt og har overføringsverdi til andre språk ein ynskjer å læra. Så eg trur eg lærer ein del generelt om datamaskiner av det, og eg lærer eit nytt språk, som gjer at eg forstår Mac den dagen ein elev treng at eg forstår det. Og kanskje forstår eg PC’en betre? Og så var det det med å halda seg nyfiken, og prøva ut ting, eg kan merka at eg har ein viss motstand mot det av og til – og dit vil eg ikkje!
Pedagogisk refleksjon?
Posted by: margreta on: mars 11, 2009
Jørn har eit interessant innlegg på sin blogg om refleksjon kring den pedagogiske bruken av PC’ar i skulen. I kor stor grad trekkjer vi inn pedagogisk forskning og teori når vi drøftar bruken av PC i skulen? I svært liten grad, trur eg. Kvifor er det slik?
Då eg tok mi eittårige praktisk-pedagogiske utdanning, var eg svært kritisk til den delen av pensum og førelesingane som omhandla generell pedagogikk. Eg oppfatta det som ein saus av sjølvsagde sanningar og synsing. Fagdidaktikken derimot, var svært interessant og givande. Eg veit eg ikkje er aleine om å ha denne oppfatninga av pedagogikken. Mange lærarar, særleg i vidaregåande trur eg, har ein innebygd skepsis til pedagogikk, og set faget høgt.
Eg har ikkje endra syn på det eg opplevde på ped’en. Likevel meiner eg at ei slik haldning kan stengje for at viktig forskning og debatt ikkje kjem inn på lærarrommet. I denne tida vi er i, som vi må kunna kalla eit paradigmeskifte, er det heilt essensielt at lærarar reflekterer over grunnspørsmål som “Kva vil det seia å læra?”, og “Korleis endrar dette seg når internett er tilstades i klasserommet?” “Kven har forska på dette, kvar kjem forskninga frå – er det relevant for norske tilhøve?”
Mange opplever eit splitta lærarrom i desse tider. Dei som har teke i bruk ny teknologi på mange og varierte måtar, og er entusiastiske, vert gjerne sett på som “nyfrelste” av dei som er skeptiske til utviklinga. Dei som er skeptikarar vert gjerne opplevd som bakstreverske av entusiastane. Eg trur at ei drøfting av dei spørsmåla eg stiller over – ei grundig drøfting som pågår kontinuerleg, kan gi desse gruppene eit rom å møtast i. Alle ynskjer jo at elevane skal få mest mogleg utbytte av skulegangen sin. Vi treng å møtast i ein grunnleggjande diskusjon om korleis.
Vi treng ikkje å skru tida tilbake til ped.sem av den grunn. Det å leva midt i eit slikt paradigmeskifte er kaotisk, men det fine er at det fins mengder av ny litteratur og forsking om emnet, frå mange ulike ståstader. Det eg treng, og saknar, er ei rettleiing, eit oversyn over viktige forskingsbaserte tekstar og førelesingar om emnet som kan danne grunnlaget for ein slik debatt. Eg har i oppgåve å laga noko slikt til IKT-strategien på skulen, og eg har starta arbeidet. Heldigvis har eg fått nokre gode tips på Twitter, men eg vil gjerne framleis ha forslag!
Så er det berre å skaffa rom og tid til debatten…skal vi få med alle, kan vi framleis ikkje stola på eit diskusjonsforum på nettet, sjølv om eg er utruleg optimistisk når eg ser kva diskusjonar som oppstår på Del og bruk. Vi må ta debatten på kvar einskild skule.
Mine bilete på Flickr
|
Norskgruppa på del og bruk
- Om sidemål for minoritetsspråklige elever Petter de Presno Borthen
- Minoritetsspråklige elever i vgs med kort botid i Norge og norskfaget. Kjersti Rognes Solbu
- Filmtips: Kulturmøter- og konflikter Elisabeth Kristoffersen
- Mener du noe om mappevurdering? Tone Vindegg
- Studieteknikk i ein digital skulekvardag. Ragnar Didrik Osdal
- Diktanalyse er kjekt. Trur eg... Karin svoen
- Hvordan kan mine rettinger bli bedre (og mer enn bare arbeid for meg) Morten Walla
- Gode didaktiske grep for å hjelpe elever som sliter med skriftlig syntaks og setningsstruktur søkes Kjersti Rognes Solbu
- Organisering av vurdering i forhold til kompetansemål Ingebjørg EItrheim Nondal
- Hva hvis man stryker til jul? Vibeke Gilje Sanne
