Underleggjering av teknologi -eit ansvar for skulen

Det byrjar å bli ei stund sidan eg starta å jobbe med feltet IKT i skulen. Det er vel snart ti år. Dei første åra handla mykje om å få lærarar til å ta i bruk datamaskin i klasserommet, og førebu dei på at elevane snart kom med ein bærbar PC kvar. Diskusjonane gjekk særleg på bruken av internett, og læraren sitt behov og ønske for å kontrollera elevane sin nettaktivitet. Andre utfordringar var rett og slett lærarane sin kompetanse i bruk av programvare og maskinvare. Det første temaet er forsåvidt framleis eit diskusjonstema, medan det har skjedd stor utvikling rundt det andre temaet. Der har diskusjonen utvikla seg til meir å dreia seg om, og etterlysa hjelp til, pedagogisk bruk av IKT i klasserommet. Som sjølvsagt igjen heng saman med elevane sin tilgang til internett. Eg har lenge ønska meg at diskusjonen kunne løfta seg litt opp og handla om kunnskapssyn og læringssyn, for det jo desse grunnleggande tankane kommunikasjonsrevolusjonen utfordrar oss på, for å seia det mildt, rettare er det vel å snakka om eit paradigmeskifte, slik June Breivik til dømes ofte gjer. Svært ofte er problematiseringar rundt ikt i skulen knytt til teknologien flytta inn i det eksisterande paradigmet. Vel. Somme meiner alt går for seint, det meiner vel eg også ofte, men eg tenkjer samstundes at det er fordi endringane er så grunnleggande, samstundes som utdanningsinstitusjonane har same strukturar som før.

Eg hugsar at eg ofte tenkte og sa i diskusjonar dei første åra, at teknologien kom til å bli transparent, og då kom alt til å bli lettare. Det har jo forsåvidt blitt slik, på svært mange felt i samfunnet. Vi tenkjer ikkje så mykje over teknologien bak at vi betaler med eit plastkort, brukar smarttelefon til å betala på bussen, sjekkar Facebook. Heller ikkje at vi nyttar et samarbeidsdokument i ein skuletime. Vi har svært mange val, og vi vel det vi meiner er best for det vi vil oppnå. For ein god del lærarar er det blitt slik at elevens tilgang til kommunikasjonsteknologi er ein grunnleggande premiss i alt dei gjer av planlegging, klasseromsaktivitet, vurdering. Uten at dei kvar gong må minna seg sjølv på at slik er det. Ikkje alle har det slik, men mange.

Det er positivt at IKT blir integrert og ein naturleg del av skulen. Men det kan bli for naturleg og for lett. Teknologien kan bli for transparent. Eg trur at i 2016, må vi i mykje høgare grad bestreba oss på å underleggjera teknologien. Elevane som startar i vgs i år, er fødde i 2000. Dei har aldri levd utan internett-tilgang. Dei var seks år det året eg kom på Facebook.  Dei har vokse opp i ei utvikling der alle grensesnitt er blitt enklare og enklare å meistra, fleire og fleire tenester er integrerte med kvarandre, og fleire og fleire delar av samfunnet er teknologidominerte. Og alt er veldig enkelt, særlig for denne generasjonen. Vi må få dei til å undra seg over det som skjer. Her er nokre tema eg meiner er særdeles viktige for skulen framover:

  • Kunnskap om programmering, om korleis datateknologi fungerer.Også om korleis internett faktisk fungerer – prøv å forklara det for deg sjølv! Dette handlar om å bli subjekt og ikkje berre objekt for teknologien. Om å kunna skapa og ikkje berre bli manipulert (ja, det blir vi heile tida, alle). Og ja, det er underleggjering. Kva skjer eigentleg når du skriv ei statusoppdatering på Facebook?
  • Kunnskap om overvakingssamfunnet og det vi kallar tingenes internett. Grundig kunnskap. Kva informasjon finnes der ute om deg? Kva kan det brukast til? Er det noko gale i at ein no kan kjøpa tannkost til ungane som rapporterer til foreldrene si maskin om dei har pussa, og kor grundig dei har pussa?  Er det ikkje berre fint at din helseinfo kan bli tilgjengeleg for den som sit i den andre enden med ein gong du ringer nødnummeret? Det handlar om kritisk tenking rundt desse temaa.
  • Kunnskap om kunstig intelligens og kva konsekvensar utviklinga vil få for framtidas arbeidsliv. Og framtidas liv i det heile. Kobla med andre trendar vi ser for framtida, sjølvsagt. Korleis heng dette til dømes saman med migrasjon? Og klimaendringar? Dersom ein ikkje er budd på masseoppseiingar som følge av robotutvikling, kva konsekvensar kan det få. Massearbeidsløyse i Europa kombinert med store folkemassar på vandring frå endå verre scenario som krig, tørke, ekstrem fattigdom, kan det koma til å bli eit realistisk bilete?

Desse temaa kan elevane (og vi andre) berre koma inn i ved bruk av teknologi. Symjeundervisning på land er ikkje spesielt effektivt. Nokon diskuterer om læraren held på å bli overflødig. Eller om det berre er «teknologane» som skal jobba i skulen. Eg vil seia at vi treng topp lærarar som er villige til å halda seg oppdaterte på fagfelta sine – og dei er ikkje teknologifrie! Kan vi ha samfunnsfagslærarar som ikkje er interesserte i å oppdatera seg på dei to siste felta over, til dømes? Eg meiner nei.

Dette heng også saman med mantraet om teknologien som «berre verktøy», som den same June Breivik skriv godt om her. Vi har ei rekkje teknologiske verktøy for handa, det er rett, men bruken av dei impliserer så mykje meir for skulen enn det eit klasserom med berre tradisjonell teknologi gjorde. Vi treng ein skule der elevane får ta i bruk all tilgjengeleg teknologi samstundes som den same teknologien og teknologiutviklinga blir problematisert – eller underleggjort, som eg tykkjer er eit godt begrep for dette.

 

Om lærarar og lektorar og førestillinga om at alt var betre før

Førestillinga om at alt var betre før, ligg djupt i oss alle. Prøv å legga inn ein liten kommentar i den retninga i uforpliktande samver; støtta kjem umiddelbart. Så er det ein del som tek seg i det, og humrar litt om Aristoteles. Men vi har det i oss, dei aller fleste. Psykologane kan sikkert forklara kvifor

Det er lærarstreik. Lærarane streikar for å få behalda ei arbeidstid på ca 43 timar i veka, der 13 timar kan nyttast kvar ein måtte ynskja, og kva tid på dagen ein måtte ynskja. Så enkelt er det, og for dei som framleis ikkje har fått det med seg, er det nok viljen og ikkje vitet, det skortar på. Men det er berre difor lærarane streikar. Ikkje fordi dei tykkjer dei har verdens dårlegaste arbeidsplass. Det skulle ein ikkje heilt tru, når ein ser kva for ytringar som kjem opp i samband med streiken. Det er så mykje som føl med ei hes, som svigerinna mi seier.

Lengst gjekk prosfessor i internasjonal pedagogikk, Arild Tjeldvoll, i sin kronikk «Lærerstreiken er en tapt sak» denne veka. «Lærerne har blitt proletarisert og skolens faglige resultater har sunket». Men det er ikkje lærarane si skuld: » Skylden ligger i den skolepolitikken som har vært ført etter krigen og den pedagogiske forskningen som trofast har støttet denne politikken. Det har vært skolepolitikk som sosialpolitikk». Somme anar nok kvar vi skal no, og ja, dit skal vi. For å seia det kort. All slags ungar og ungdomar har kome inn i vanleg skule, læraren har blitt sosialarbeidar, og fag er ikkje viktig lenger. Men forteljinga til Tjeldvoll har ein helt: Lektoren. Vi må unna oss eit sitat til: «Det som trengs er en strategi for å gjenreise den faglige skolekulturen vi hadde i tiden med realskole, landsgymnas og lektorer med seks års utdanning fra universitetet. Lektorene var så viktige at de var embetsmenn, utnevnt av Kongen i statsråd. I første del av forrige århundre utdannet de den hjernekraften som senere gjorde landet sterkt økonomisk, teknologisk og kulturelt».

Kort sagt, lærarane (dei lærarskuleutdanna) har vore så teite at dei ikkje har sett kva som skjedde med skulen, men det er ikkje deira feil, dei har blitt hjernevaska. Så mykje for støtta.

Men vi må snakka litt meir om lektorane. I BT i dag er Ingebjørn Bleidvin inne på noko av det same i kronikken «Den makteslause læraren» (takk for den). For å svara på kva som har gått så gale, viser han til to pedagogikk-forskarar som mellom anna skal ha peikt på at «Allmennlæraren tok over for den fagleg sterke lektoren». Ja, kva skal ein eigentleg med fiendar, med slike vener?

Først litt opplæring: Allmennlæraren er den gamle «læraren». Han er utdanna på lærarskulen, i gamle dagar på «seminaret», som det heitte. Han underviser primært i grunnskulen, tidlegare i folkeskule og framhaldskule. Lektoren er utdanna på universitetet, som oftast, ho har hovudfag eller master, og eitt år praktisk-pedagogisk utdanning (tidlegare eit halvt). Lektoren treff du ofte i vidaregåande skule, i bynære strok også i ungdomsskulen. Ei tredje stor gruppe er dei universitetsutdanna adjunktane, ofte i ungdomsskulen, også å sjå i vgs. Denne lektoren med sterk fagleg fordjuping har ingenting i barneskulen å gjera, til det kan ho altfor lite om ungar. Og slik har det vore, og slik er det. Konklusjon: Ingen har tatt over for lektorane! Hallo? Vi er her! Ja, for det gløymde eg å seia. Eg er lektor sjølv. Det går i grunnen greitt.

Så må eg peika på det opplagte, og eg beklagar dette. Vi lever i eit heilt anna samfunn no enn vi gjorde i glansdagane til Bleidvin og Tjeldvoll, som er 50-og 60-åra. Vi kan gjera eit tankeeksperiment: Dersom vi hadde teke vare på spesialskulane, som gjorde at vanartige born ikkje gjekk i vanleg skule, kunne vi då drive skule på same måten som den gongen? Kunne læraren, unnskyld, lektoren, ha sluppe å vera «sosialarbeidar» då? Nei. Vi har til dømes stor openheit om psykisk helse i dag. Dei aller fleste kan mykje om det. Medan ein lektor den gongen kunne lata vera å sjå at Agnes hadde blitt veldig tynn, rett og slett fordi han ikkje forsto kva han såg, er det ikkje slik no. Vi veit og vi ser, og vi gjer det vi skal. Og det er faktisk ikkje å vera sosialarbeidar! Er det noko eg er drit lei, unnskyld språket, så er det dette maset om at vi må vera sosialarbeidarar. Vi er profesjonelle lærarar, og ser vi at eleven vår har det vanskeleg,  snakkar vi med henne, er det naudsynt snakkar vi med helsesøster, eller vi tar ein telefon heim. Eller vi får hjelp av utdanna sosialarbeidarar. Og somme gonger får vi ein telefon heim, og det taklar vi heilt fint. Der kjem dei 43 timane inn.

Og så må eg seia noko om fagleg styrke og å få konsentrera seg om fag. Ta det heilt med ro. Vi elskar fag. Vi gjer det vi kan for at elevane våre skal læra mest mogleg fag. Og vi er utruleg dyktige. Vi er så dyktige at vi kan lesa følgande bombe i Kommunal rapport her om dagen: «Kanskje verdens beste skole«.

Eg innrømmer det: Eg er litt lei no. Eg håpar at streiken snart er over, og at lærarane får behalda noverande arbeidstidsordning. Og så kan vi snakka om framtida, ikkje fortida, ver så snill? Vi har nemleg ein jobb å gjera. Kloden kokar, og våre elevar må redda han. Kva skal vi i skulen gjera med det?

Kva er god læring og kvar føregår det?

Det pågår ein ganske intens debatt i media om databruk i skulen. Lars Vavik gjorde koblinga mellom PISA-resultata og IKT-bruk i Dagbladet før jul, og sidan har fleire slengt seg på, seinast Eva Grinde i Dagens Næringsliv på fredag. I går publiserte Ingunn Kjøl Wiig, Henning Lund og Gunnar Hovde eit svar i Klassekampen, der dei gir konkrete døme på korleis god IKT-bruk kan skapa meirverdi i klasserommet. Eg vil gjerne gå litt bak debatten, og stilla nokre spørsmål om premissane for den. Kjernen i kritikken synest å vera distraksjon. Elevane forsvinn ut i sosiale medier og klarar ikkje å konsentrera seg om læringa. Læraren misser kontrollen. Men kva er eigentleg læring? Kvar føregår læring i 2014, når føregår det, og er det same som det alltid har vore? Vi veit ganske mykje om dette, både pedagogisk forskning og hjerneforskning har gitt mange svar.  I OECD-rapporten «The Nature of Learning: Using Research to Inspire Practise» (2010), som er ein metastudie der ein samlar ulike forskningsperspektiv og analyserer dei, kjem ein fram til sju ulike prinsipp for eit godt læringsmiljø, der alle sju må vera tilstades. Eg tilrår ein kikk på denne rapporten, og på oppfølgaren, Innovative Learning Environments (2013).
45983813The nature of learning cover 150
I 2014 føregår læring mange ulike stader. Teknologiutviklinga i samfunnet gjer at omgrep som «blended learning» og «informal learning» er mykje drøfta. Grensene mellom skule og heim, leik og læring er i oppløysing. Elevar kan kommunisera med kvarandre om lekser på ettermiddagstid, og også med læraren. OECD-rapporten opererer også med omgrepet «Horisontal Connectedness», som handlar om at læringsmiljøet på skulen opnar seg mot omverda, ein kommuniserer med andre skular,  næringsliv, foreldre. Alt dette vert enklare og meir umiddelbart ved hjelp av teknologien. For å ta ein døme: Elevar reiser på ein heilt vanleg ekskursjon til ei bedrift. Etterpå skriv dei rapportar. Dette er skule slik vi kjenner det. Men rapporten vert skriven i eit googledokument, og ein tilsett i bedrifta kjem inn i dokumentet og kommenterer. Til slutt har elevar og bedriftsleiaren eit Skypemøte der dei evaluerer prosjektet. Her har ein altså brukt teknologien til å kommunisere effektivt med omverda og gi meirverdi til eit læringsprosjekt.
OECD-rapporten slår fast at læring er grunnleggande sosialt. Vi lærer av og med kvarandre. Det tyder ikkje at ein aldri skal sitja aleine og konsentrera seg, men læring har alltid eit sosialt element. Her kan også teknologien gi store gevinstar. Elevar jobbar saman med ei oppgåve i eit googledokument. Dei hjelper kvarandre med dei ulike delane av oppgåva, i staden for å skriva kvar sin del og så lima i hop til slutt, kjenner alle ansvar. Læraren er også inne i dokumentet, og kan sjå kven som skriv kva, om nokon treng ekstra hjelp eller om ei gruppe ikkje ser ut til å fungere. Dette er kvardagen i mange norske skular.
Debattinnlegga eg refererte til synes å bygga på ein ide om eit isolert klasserom, med ein lærar som er den einaste kjelda til kunnskap – i tillegg til læreboka. Elevane sit og les eller høyrer etter. Slik lærer dei. Men dette er ikkje eit realistisk bilete av eit norsk klasserom i 2014, det er heller ikkje eit ønskeleg rom, om ein vel å ta læringsforskning alvorleg.
Er ikkje distraksjon eit problem? Jau, sjølvsagt. Det er det for oss alle i 2014. Magnus Sandberg skriv godt i Dagbladet om Howard Rheingolds bok «Net Smart» og det han kallar «Crap Detection». Rheingold viar faktisk heile det første kapitlet i boka til problematikken rundt det å stadig vera pålogga, og ikkje vera her og no i sitt eige liv. Skulen kan hjelpa elevane til å reflektera over dette. Det er fint m dagar som startar med t. d. konsentrasjonsøvingar eller stille lesing. Vi treng å ta kontroll over våre eigne liv, og vera medvitne om når vi gjer kva. Dersom ein tek teknologien ut av skulen, tek ein mange læringsarenaer bort frå elevane, og reduserer høva dei har til å samarbeida og vera kreative. Ferdigheiter OECD jobbar med å få inn i PISA-målingane. Eg berre nemner det.
Photo 23.01.14 20 47 48

Tre år med forskarar på besøk

Det har vel aldri vore meir passande å oppsummera. Siste dag før ferien for meg, etter tre fullførte skuleår ved Nordahl Grieg vgs. Det er mange sider ved denne fantastiske prossessen som er verdt å blogga om. Eg tenkte eg skulle starta med ei lita oppsummering av samarbeidet vårt med universitet og høgskular, sidan det har vore eit av mine arbeidsområde desse åra. I utviklingsplanen vår står det:

Vi skal være ledende innenfor teknologi og forskningsbasert undervisning. Gjennom våre samarbeidsavtaler med UiB, VilVite-senteret og NHO,
skal våre elever få oppleve tett kontakt med forskningsmiljøer og miljøer der forskning blir anvendt. Elevene skal få prøve ut forskningsmetodikk
i arbeidet sitt, og bli presentert for spennende, aktuelle problemstillinger. Vi vil ha et særlig fokus på realfag og teknologi, men også andre
forskningsområder skal trekkes inn i skolen.

Kva har vi så gjort, heilt konkret? La meg starta med det største samarbeidet, det som heilt klart har kome elevane våre mest til gode; samarbeidet med Universitet i Bergen. Og då særskilt samarbeidet med Matematisk-Naturvitskapleg fakultet og VilVite-senteret. Gjennom innsatsen til doktor i fysikk, Arve Aksnes, som har hatt ei delt stilling mellom NGV, UiB og VilVite i desse åra, og stor velvilje frå både fakultets- og senterleiing, har elevane våre fått besøk av ca 100 realfagsforskarar og studentar på tre år. Nokre har hatt førelesing om forskinga si, eit glitrande døme er Trygve Buanes som prata om funna i Cern med elevane berre 6 dagar etter at dei var offentleggjort. Andre har hatt stands og workshops på fagmesser og på Framtidskonferansen. VilVite har opna dørene for oss for forsøk i fleire ulike realfag. Elevar har besøkt spennande fagmiljø v UiB. Glede og inspirasjon kan ikkje målast. Men vi har hatt stabile tal på over 60% av elevane som vel realfagsfordjuping på Vg2 og Vg3. No blir det spennande å sjå kor mange av desse som går vidare med realfagsstudium.

Men vi har også hatt mange besøk av forskarar frå andre fakultet ved UiB, særleg under Framtidskonferansen. Frank Aarebrot, Jan Fritjof Bernt, Jill Walker Rettberg, Lars Nyre, Tom Adamsen, Kristian A Bjørkelo og Cathrine Bjorvatn har alle levert glimrande bidrag om alt frå digital kultur til genforskning.

Det siste året har Helse- og oppvekstfag fått i stand eit samarbeid med Haukeland universitetssjukehus der elevane som utdannar seg til helsefagarbeidar har fått følge mellom anna portørar og helsefagarbeidarar i deira arbeid på sjukehuset, og også fått førelesingar der ved legar og sjukepleiarar. Heilt uvurderleg!

Vi har heldigvis kunna gi litt tilbake til UiB. Vi er sjølvsagt partnarskule for lærarutdanninga. Og vil deltar også i eit særskilt realfagsparternskap innanfor dette. I tillegg tek vi i mot forskarar og masterstudentar som vil forska på oss, så langt vi kan klara. Vi deltek i Next-Tell, eit stort felleseuropeisk prosjekt om utvikling av teknologi for vurdering. Elevar og lærarar har jobba saman med Rolf Reber om example-wikiprosjektet hans. Elevar, lærarar og leiarar har stilt villig opp for intervju for masterstudentar i organisasjonsleiing, informasjonsteknologi og nordisk. Rekrutteringsprossessen vår med gruppeintervju blir også forska på ved UiB.

Andre forskingsmiljø vi har hatt kontakt med, anten det gjeld forsking på oss eller besøk av forskarar, har vore Høgskulen i Bergen, Høgskulen Stord/Haugesund og Universitetet i Oslo. Vi ser konturane av spennande samarbeid om IKT og læring, og om omsorgsteknologi. Men dette blir prosjekt i ein etablert skule som vi altså er frå hausten av. Eg trur ikkje det tyder at vi kjem til å stivne i forma. Og då er vi ved noko av kjerna med alt dette samarbeidet: Ved å utsetta oss for impulsar, for den nyaste forskninga, for dei beste hovuda, blir både lærarar og elevar utfordra og engasjerte. Vi må tenke nytt, vi må stille spørsmål, vi må alltid lære. Kan vi være nærare kjerneverksemda i ein skule enn det?

Ny gammal munnleg eksamensordning

På torsdag hadde eg det privilegiet å få diskutera kunnskapsleiing for framtida med Paul Chaffey, saman med andre i leiargruppa vår. Noko av det viktigaste vi snakka om, var at det bør bli mykje meir dialog mellom skuleleiarar og andre delar av samfunnet, både offentleg og privat sektor. Kva skal vi utdanne til? Kva er framtidas kompetanse?

Etter møtet fekk eg høringsforslaget frå Utdanningsdirektoratet vedrørande endringar i eksamensforma til munnleg eksamen rett i fjeset på Facebook. Nokre dagar vert kontrastane større enn andre. No går diskusjonen på Twitter og sikkert andre stader, om detaljane i høyringsforslaget. Kort sagt, for dei uinvidde: Anten fjernar ein førebuingsdelen heilt, gir kandidaten to dagar på å lesa, og så er det eksamen. Ellers gir ein 24 timar førebuing, men fjernar ein førebudd presentasjon, og nektar kandidaten notat. Det gjeld forøvrig sjølvsagt det første forslaget også.
Eg er deprimert over den manglande evnen og viljen til å heva blikket ein smule. Ikkje i direktoratet, dette er vel det nivået dei skal ligga på, men i departementet, som har bedt om høyringsforslaget. Ein ser problem med noverande munnlege eksamensordning. Då går vi attende til det andre vi kjenner til, det vi hadde før. Kva med å seia: Har vi eksamensformer som måler den kompetansen vi meiner er viktig for framtida? Bør vi sjå litt på heilskapen her?
Harvard-professor Tony Wagner har blitt kjend for sine «Seven skills» vi treng i framtida:
1. Problem-solving and critical thinking;
2. Collaboration across networks and leading by influence;
3. Agility and adaptability;
4. Initiative and entrepreneurship;
5. Effective written and oral communication;
6. Accessing and analyzing information;
7. Curiosity and imagination
Her er det mykje å diskutera. Mykje av dette er alt inne i læreplanane våre. Heldigvis. Men eksamen heng milevis etter. Kunne dette vera eit utgangspunkt for å tenkja nytt? Eller er det ingen interesse for det? Eksamensordningane har mykje å seia for det som skjer i skulekvardagen. Dette høyringsforslaget fører ikkje skulen framover.
(Dersom nokon er interessert i kva konkrete endringar eg ser for meg, kan dei lesa dette innlegget)

Kvar har du blikket?

Den siste veka har eg på svært ulike måtar blitt minna om kor viktig det er kvar du har blikket. Det åpna med eit føredrag med Riel Miller på konferansen Disruptive educaton: «The New Context of Learning». Riel Miller er framtidsforskar. Eg trur ikkje eg klarar å gjengi innhaldet, men ein av tankane eg fekk av det, var nettopp det ganske banale: Korleis du ser føre deg framtida, har konsekvensar for korleis du handlar i dag. Eg trur at det å verta medviten om kva framtidsbilete ein har, både i eige liv og i større samanhengar, kan føre til at ein tar meir medvitne val. For ein organisasjon, for eksempel ein skule, blir det viktig å snakka saman om dette. Korleis ser vi for oss vår skule om 5 år? Om ti? Og også meir generelt: Kva er framtida for skulen? Svara vi gir, påverkar korleis vi agerer i dag, og om vi klarer å jobba saman for å nå måla våre. Dette tyder sjølvsagt ikkje at det ikkje er viktig å sjå bakover, kjenne historia, men det føler eg at vi er meir medvitne på og snakkar meir om.

En litt annan akse enn bakover – framover, er innover – utover. Den synes eg er særleg relevant for skulen. Ser vi utover på samfunnet rundt oss – eller innover på eigen organisasjon for å finne ut korleis vi skal handle? Begge deler er sjølvsagt legitimt, men det fører gjerne til ulike retningar. Eg trur distriksskular ofte er meir utoverretta, dei ser f. eks. ei oppgåve i å skaffe arbeidskraft i lokalsamfunnet. Eg kan bruka Knarvik vgs, der eg jobba før, som eit godt døme. Skulen har i svært mange år samarbeida tett med næringslivet i Nordhordland for å utvikle utdanning som er i tråd med behova i lokalsamfunnet. TAF- ordninga er kanskje det mest kjende resultatet av samarbeidet. Men eg trur ikkje skulen berre kan tenkja lokalt og på arbeidskraft ved å retta blikket utover. Ein kan også sjå meir generelt på samfunns- og arbeidslivet, og spørja: Kva eigenskapar er det viktig å dyrka hos elevane, slik at dei vert budde på å bli ein deltakar i samfunnet? Kva kompetanse treng dei? Kan skulen i dag vera det same som for femti år sidan? Er samfunnet det same?

I går skreiv Henning Lund eit blogginnlegg i høve ein debatt om IKT-satsingen i norsk skule som Norsk Lektorlag arrangerte på Litteraturhuset i går kveld. Med spørsmåla sine, ser Henning nettopp utover og framover:

Lektorene møter en ny virkelighet i årene som kommer. Vi kan møte den virkeligheten forlengs eller baklengs, men uansett er det ikke tvil om at vi får mange flere utfordringer og muligheter en vi har hatt – både faglige og på andre måter. Jeg har et fromt ønske om at NLL (og de andre fagforbundene) snart begynner å diskutere hvordan skolen skal tilpasse seg virkeligheten. Hva er lektorens jobb og rolle om 5 – 10 – 20 år? Hvordan skal lektorene dyktiggjøres mtp å møte utfordringene som online-verdenen skaper i undervisningssituasjonen? Hvordan skal lektorene dyktiggjøres mtp å klare å utnytte det enorme mangfoldet vi har fått av verktøy og tjenester som kan brukes i skolen? Her er det en jobb å gjøre, og i mitt hode tror jeg det er når disse diskusjonene kommer opp at NLL har noen mulighet til å påvirke utviklingen.

Og då tenkjer eg: Det er viktig å klargjera slike grunnleggande spørsmål som kva ein tenkjer om framtida. Er det slik at dei som måtte ha andre tankar enn meg om skuleutvikling, eller IKT i skulen for den del, har andre framtidsbilete? Det kunne ha vore ein spennande diskusjon.